Denizcilik Tarihi
TCG Kocatepe D-354, Türk deniz tarihinin hem teknik hem insani yönü en çok tartışılan gemilerinden biridir. ABD Donanmasındaki adı USS Harwood olan Gearing sınıfı muhrip, 17 Aralık 1971’de Türkiye’ye devredildi. Kocatepe, 21 Temmuz 1974’te Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında Türk uçaklarının dost ateşi sonucu ağır hasar aldı ve battı. Olayda 54 denizci şehit oldu. Bu makale; […]
Ertuğrul Fırkateyni, Osmanlı Devleti’nin Japonya’ya gönderdiği ilk büyük deniz heyetini taşıyan üç direkli, ahşap ve buhar makineli bir fırkateyndi. 14 Temmuz 1889’da İstanbul’dan hareket eden gemi, arızalar, musonlar ve tayfunlarla uzayan yaklaşık on bir aylık seyrin ardından 7 Haziran 1890’da Yokohama’ya ulaştı. Sultan II. Abdülhamid’in mektubu ile nişanını Japon İmparatoru Meiji’ye sundu; böylece yalnız askerî […]
TCG Berk (D-358), Gölcük Tersanesi’nde inşa edilen ilk büyük modern Türk muharip gemilerinden biriydi. Teknik özellikleri, Kıbrıs görevi, silah-sensör sistemleri ve tartışmalı kaynak verileri bu rehberde karşılaştırılıyor.
Bu olay yalnız bir gemi kaçırma veya kısa süreli silahlı çatışma değildir. Alemdar’ın denizcileri, kendilerini esir alan Fransız birliğini etkisiz hâle getirdi. Ereğli halkı kıyıdan ve sandallardan mücadeleye katıldı. Serdümen Recep Kâhya dümen başında şehit oldu. Ardından başlayan diplomatik kriz, Ankara Hükümeti ile Fransa arasında yazılı olmayan bir uzlaşmaya dönüştü ve aynı yıl imzalanacak Ankara […]
Beyliği’ni Ege adalarından Trakya ve Balkanlar’a uzanan bir askerî aktör haline getiren denizci hükümdardır. Genç yaşta İzmir’in idaresini üstlendi; 1329’da kıyıdaki Limankale’yi ele geçirdi, kendi kadırgası Gazi etrafında büyüyen bir filo kurdu ve 1334–1348 arasında beyliğin başında bulundu. Umur Bey’in hayatı yalnız deniz akınlarından oluşmaz. Bizans devlet adamı ve daha sonra imparator olan İoannis Kantakuzenos […]
Turgut Reis, 16. yüzyıl Akdeniz dünyasında levent kaptanlığından eyalet idaresine yükselen, deniz savaşını kıyı siyasetiyle birleştiren en önemli Osmanlı denizcilerinden biridir. Preveze’de Barbaros Hayreddin Paşa’nın yanında savaştı; Korsika’da esir düştü, yeniden denize döndü, Cerbe ve Mehdiye’yi üs olarak kullandı, Trablusgarp’ın fethinde belirleyici rol oynadı ve 1556’da bu eyaletin beylerbeyi oldu. Son seferinde Malta kuşatmasına katıldı; […]
Seydi Ali Reis, 16. yüzyıl Osmanlı denizciliğinde savaş tecrübesiyle bilimsel üretimi birleştiren en dikkat çekici isimlerden biridir. Rodos Seferi’ne ve Preveze Deniz Muharebesi’ne katıldı; 1553’te Basra’daki Osmanlı filosunu Süveyş’e götürmekle görevlendirildi. Portekiz donanmasıyla iki kez çatıştı, ağır muson fırtınaları nedeniyle Gujarat’a sürüklendi ve denizden dönemeyince Hindistan, Orta Asya ve İran üzerinden İstanbul’a ulaştı. Bu olağanüstü […]
Salih Reis, Barbaros kardeşlerin çevresinde yetişen, 1538 Preveze Deniz Savaşı’nda Osmanlı donanmasının sağ kanadını yöneten ve kariyerinin son döneminde Cezayir-i Garb beylerbeyi olarak Kuzey Afrika siyasetini şekillendiren 16. yüzyıl denizcisidir. Kaynaklarda Salih Paşa adıyla da geçer. En belirgin başarıları Preveze’deki komutası, Fas’taki Vattâsî–Sa‘dî mücadelesine müdahalesi ve 1555’te Bicâye’yi İspanyollardan almasıdır. Bununla birlikte Salih Reis’in hayatı, […]
Piyâle Paşa, saray hizmetinden yetişip yaklaşık on üç yıl Osmanlı donanmasının en üst komuta makamında bulunan kaptan-ı deryâ ve vezirdir. 1560 Cerbe Deniz Zaferi onun askerî kariyerinin zirvesidir. Bununla birlikte Malta Kuşatması, Sakız’ın Osmanlı idaresine alınması, Kıbrıs Seferi ve İnebahtı sonrasında donanmanın yeniden hazırlanması da hayatının önemli parçalarıdır. Piyâle Paşa’nın hikâyesi yalnız zaferlerden oluşmaz. Kaynaklar […]
Pîrî Reis, yalnız Amerika kıyılarını gösteren 1513 tarihli haritasıyla tanınan bir kartograf değildir. Kemal Reis’in yanında Akdeniz’i dolaşan bir gemi reisi, Osmanlı–Venedik savaşlarına katılan bir donanma kaptanı, kıyıları seyir bilgisiyle kayda geçiren bir coğrafyacı ve hayatının son döneminde Kızıldeniz ile Hint Okyanusu’nda filo yöneten Hint kaptanıdır. Onu dünya çapında ünlü yapan üç eser vardır: 1513 […]
